Pancerium na facebook

A39 Tortoise


Pojawienie się koncepcji budowy czołgu szturmowego A39 Tortoise było adekwatnym założeniem programu budowy broni pancernej w latach 1939-45. W roku 1939 po rozpoczęciu II Wojny Światowej, brytyjscy wojskowi byli przekonani o tym że nastąpi powtórka wojny pozycyjnej. Te obawy przejawiano w budowie czołgów takich jak A20/A22(Churchill) oraz TOG. Pomysłodawcą koncepcji silnie opancerzonego i uzbrojonego pojazdu Tortoise – z ang. Żółw, był przyszły minister zaopatrzenia Duncan Sandy. Kontrakt na wdrążenie nowego projektu podpisano z firmą Nuffield Mechanization & Aero. Najważniejszymi założeniami w tym projekcie było opracowanie pojazdu uzbrojonego w długo lufowe działo 32-pdr(94 mm) i w pełni opancerzonego. Pancerz musiał być na tyle odporny by wytrzymać ostrzał z dowolnego niemieckiego ówczesnego kalibru przeciw pancernego.

A39 Tortoise
A39 Tortoise

W 1943 r. rozpoczęto pracę które doprowadziły do pojawienia się całej rodziny liczącej kilkanaście prototypów min. AT 1, AT 7 oraz AT 15. Projekt A39 Tortoise nabrał większego priorytetu w 1944 r. gdy Niemcy wprowadzili do uzbrojenia czołgi Tiger II oraz niszczyciele czołgów Jagdtiger. Po ostatecznym osiągnięciu pożądanej konstrukcji w 1945 r. złożono zamówienie na budowę 25 przed seryjnych Tortoise. Konstrukcja tego pojazdu była dosyć oryginalna. Zawieszenie składało się z ośmiu podwójnych kół nośnych rozmieszczonych w czterech blokach na bok maszyny. Amortyzacja odbywała się za pomocą drążków skrętnych. Gąsienice były podtrzymywane sześcioma kołami pomocniczymi na bok maszyny. Znaczna cześć elementów zawieszenia była chroniona przez boczne ekrany pancerne. Co ciekawe można było zdejmować zewnętrzny rząd kół nośnych np. w celu transportu. Podobne rozwiązanie opracowali amerykanie w T28. Silnie opancerzona nadbudowa była konstrukcją nieruchomą, znaczna część została złożona z części odlewanych. Przód nadbudowy miał grubość 228 mm.

A39 Tortoise z boku
A39 Tortoise z boku

Głównym uzbrojeniem było działo 32-pdr(94 mm) które zostało opracowane na bazie przeciwlotniczego działa 3,75 cala. Celownik optyczny został zamontowany po lewej stronie od działa. Amunicja była dwuczęściowa złożona z głowicy oraz ładunku miotającego. Amunicję przechowywano w tylnej części nadbudowy oraz w podłodze przedziału bojowego. Zapas amunicji wynosił 60 pocisków 94 mm. Dodatkowym uzbrojeniem były CKMy 7,92 mm Besa. Jeden CKM był zamontowany w jarzmi kulowym po lewej stronie od działa. Pozostałe dwa CKMy zamontowano w wieżyczce znajdującej się na dachu nadbudowy po prawej stronie. Ta wieżyczka została wyposażona w system blokady CKMów w sytuacji naprowadzenia ognia na konstrukcję pojazdu lub w przypadku otwartych włazów, dlatego CKMy miały spust elektryczny. Po lewej stronie znajdowała się wieżyczka obserwacyjna dowódcy, wyposażona w wizjery oraz binokularny peryskop sprzężony z optyką strzelca działa oraz strzelca CKMów. Na dachu nadbudowy znajdowały się również dwa włazy, trzy przyrządy obserwacyjne oraz anteny radiostacji No. 19.

A39 Tortoise z tyłu
A39 Tortoise z tyłu

Dodatkowo pojazd został wyposażony w trzy sześciolufowe granatniki dymne. Dwa znajdowały się po bokach nadbudowy, trzeci zamontowano na wieżyczce. Jednostką napędową był silnik benzynowy 12 cylindrowy Rolls-Royce Mk Meteor o mocy 600 km. Główna jednostka napędowa była odpalana za pomocą pomocniczego silnika benzynowego Morris-8. W ścianach przedziału napędowego zamontowano dwa zbiorniki paliwa o łącznej pojemności 636 litrów. Mechaniczna transmisja znajdował się w przedniej części pojazdu. Skrzynia biegów była dziełem firmy Merrit-Brown. Tłumiki zostały umieszczone na tylnej części kadłuba. Koniec II Wojny Światowej przyczynił się zmniejszeniem zainteresowania projektem A39 Tortoise. Ważący ponad 79 ton pojazd był mało mobilny do tego trudny w transporcie. Nie mniej pracę nad Tortoise były prowadzone. W 1947 r. ukończono pierwszy prototyp, później zmontowano pięć kolejnych, lecz ostatni nie brał udziału w testach. Pięć prototypów otrzymało indeksy P1-P5. Po pierwszy testach P1 dosyć szybko wydano decyzję o nie przyjęciu A39 na uzbrojenie. Aczkolwiek wcześniej w planach było przekazanie tych pojazdów 79-tej dywizji pancernej.

Hamulec wylotowy działa 32-pdr
Hamulec wylotowy działa 32-pdr

W 1948 r. prototypy P4 i P5 zostały wysłane do Niemiec by przetestować je w warunkach zbliżonych do wojennych. Na potrzeby tego przedsięwzięcia firma Cranes of Dereham opracowała platformę transportową. Do holowania użyto transporterów sprzętu pancernego typu „Diamond-T”. Ogólnie konwój składał się z ponad pięciu transporterów „Diamond-T”, kilku typu „B”, wojskowy personel liczył 55 osób. Podczas załadunku w porcie powstał problem z podnośnikiem który nie był w stanie udźwignąć masywnego A39, rozwiązaniem okazał się 150 tonowy dźwig. Transport statkiem typu „LST” trwał około 2 doby. Po przybyciu na teren Niemiec zaczęto testy 1 czerwca 1948 roku. Pojazdy A39 wykonały przejazd na odległość 160 km, mały zasięg działania był spowodowany ogólnym zrujnowanym stanem Niemiec. Ogromny problem stanowiły mosty które w dużej mierze były zniszczone albo po prostu nie były w stanie udźwignąć ciężaru pojedynczego A39.

A39 Tortoise na platformie
A39 Tortoise na platformie

Testy balistyczne przeprowadzono na poligonie. Początkowo strzelano do tarcz z odległości 2000 metrów. A39 okazał się być znakomitą platformą strzelniczą, działo wykazywało bardzo dobre właściwości balistyczne. Później w ramach celów użyto czołgów Sherman oraz Panther. Po trafieniu w Shermana jego przedni pancerz kadłuba został rozerwany. W przypadku czołgu Panter to z 1200 metrów trafienie w przedni pancerz spowodowało rozerwanie górnej części kadłuba oraz urwanie kawałka jarzma działa. W 1949 r. prototyp P1 był testowany pod kątem platformy artyleryjskiej. Do tej pory wojskowi mieli problem z klasyfikacją tego pojazdu, gdyż oryginalnie miał być to czołg szturmowy. Testy wykazały bardzo dobrą celność działa z drugiej strony pojazd miał problem z poruszaniem się. Nie wiedząc co zrobić z tymi pojazdami zdecydowano o przekazaniu ich na tymczasowe przechowanie. Lecz na początku lat 50 XX wieku rozpoczęto utylizację A39. Do naszych czasów ocalał jeden A39 Tortoise prototyp P1 który znajduje się w brytyjskim muzeum broni pancernej Bovington.

Dane Techniczne
Napęd:
silnik benzynowy Rolls-Royce Meteor, 12-cylindrowy o mocy 600 km
Trakcja:
gąsienicowa
Transmisja:
mechaniczna
Załoga:
7-osobowa
Radiostacja:
No. 19
Zapas paliwa:
636 l
Opancerzenie
Typ:
stalowe płyty spawane
Przednia płyta:
228 mm
Boczne płyty:
178 mm
Tyłna płyta:
114 mm
Górna płyta:
33 mm
Dołna płyta:
brak danych
Wieża/nadbudowa:
do 228 mm
Osiągi
Prędkość max:
19 km/h
Zasięg max:
80 km
Pokonywanie rowów:
2,50 m
Pokonywanie ścian:
0,91 m
Kąt podjazdu:
30o
Uzbrojenie
Podstawowe:
działo 32-pdr(94 mm)
Dodatkowe:
3 CKMy 7,92 mm Besa
Wyamiary/masa
Dlugość:
10 m
Szerokość:
3,91 m
Wysokość:
3 m
Masa:
79 t
***