Pancerium na facebook

Czołg średni M3


Nie wystarczające uzbrojenie czołgu średniego M2A1 który miał być wyprodukowany w pierwszej serii 1000 maszyn doprowadziło do anulowania tych planów. Na bazie M2A1 rozpoczęto pracę nad nowym czołgiem którego głównym uzbrojeniem miało być działo 75 mm. Było to spowodowane pojawieniem się niemieckich czołgów średnich Panzer IV uzbrojonych w działa 75 mm. Charakterystyki nowego czołgu zostały ustalone i w czerwcu 1940 roku został on standaryzowany jako czołg średni M3. Drastycznie zmieniająca się sytuacja na świecie spowodowała że standaryzacja przebiegła jeszcze przed rozpoczęciem produkcji seryjnej.

Jeden z pierwszych czołgów M3
Jeden z pierwszych czołgów M3

Jako że spora ilość brytyjskiego sprzętu pancernego została stracona w Dunkierce. Wymagało to szybkich uzupełnień. Brytyjska wojskowa delegacja została wysłana do USA początkowo próbująca przekonać by ruszyła produkcja brytyjskich czołgów. Lecz odpowiedź była jednostronna, jedynie konstrukcje zaakceptowane przez USA wejdą do produkcji. Małym odstępstwem od tej reguły było wprowadzanie modyfikacji jak i stosowanie brytyjskiego osprzętu przeznaczonego dla Wielkiej Brytanii. Kontrakt na czołgi dla Wielkiej Brytanii został podpisany z Baldwin Locomotive Works. Firma ta miała wyprodukować 685 czołgów podobna ilość czołgów miała być wyprodukowana dla użytku krajowego. Kolejne 1000 czołgów miały być wyprodukowane przez firmy Pullman Standard Manufacturing Company oraz Pressed Steel Car Company. Dodatkowe 100 czołgów M3 miało być wyprodukowanych przez firmę Lima Locomotive Company ale później kontrakt zmieniono na produkcję czołgów M4.

Testy M3 na poligonie w Aberdeen
Testy M3 na poligonie w Aberdeen

Podstawowym założeniem powstania czołgu M3 była modyfikacja M2A1 polegająca na montażu w przedniej części kadłuba działa 75 mm oraz pogrubienie opancerzenia. Komitet nadzorujący program budowy M3 przeprowadził inspekcję w Aberdeen 26 sierpnia 1940 roku. W tym czasie została zademonstrowano pełno wymiarowa makieta czołgu M3 wykonana z drewna. Główne uzbrojenie zostało zamontowane w prawej przedniej części kadłuba. Naprowadzanie działa było ograniczone i wymagało manewrowania całym pojazdem. Armata 75 mm była bazowana na konstrukcji nie zbyt udanego działa przeciwlotniczego 75 mm T6. Dostosowane do uzbrojenia czołgowego otrzymało indeks 75 mm T7. We wczesnej wersji M3 próbowano zachować resztę sponsonów uzbrojonych w CKMy 7,62 mm. Lecz ostatecznie się ich pozbyto gdyż główna wieża uzbrojona w działo 37 mm została wyposażona w wieżyczkę z CKM 7,62 mm. Opancerzenie kadłuba było składane z utwardzonych płyt stalowych za pomocą nitów. Wieża oraz kopuła były konstrukcjami odlewanymi. Początkowo czołg miał mieć siedmio osobową załogę którą później zmniejszono do sześciu osób. Jednostką napędową był silnik benzynowy Wright R975 EC2 o mocy 400 km, transmisja była mechaniczna. Zawieszenie które wywodziło się z lżejszego czołgu M2A1 po obciążeniu w M3 miało małą żywotność. Co spowodowało modyfikację w późniejszych modelach produkcyjnych. Wzmocnienie zawieszenia polegało na instalacji nowych resor oraz kół nośnych.

Czołg średni M3 Grant
Czołg średni M3 Grant

Dodatkowym założeniem było wdrążeniem prac nad pełno obrotową wieżą uzbrojona w działo 75 mm. Takie uzbrojenie miało pojawić się na późniejszych czołgach bazowanych na podwoziu M3. Po ustaleniu standardowej specyfikacji czołgów rozpoczęto przygotowywanie bazy produkcyjnej materiałów itd. W międzyczasie rozpoczęto pracę nad wersją przed seryjną czołgu M3 w Rock Island Arsenal. Odlew wieży został dostarczony do Aberdeen gdzie wieża została uzbrojona w działo 37 mm i zamontowana na czołgu średnim M2. W takim stanie przeprowadzono demonstrację na potrzeby komitetu czołgowego w grudniu 1940 roku. W ten sam sposób przetestowano wieże konstrukcji brytyjskiej. Do poprawnego zarządzania produkcją został powołany połączony komitet czołgowy. Po spotkaniu Ministra Wielkiej Brytanii Churchilla z Prezydentem USA jednym z celów produkcji było dostarczenie w 1942 r. 25000 czołgów średnich a na rok 1943 planowano wyprodukować 45000 maszyn.

Czołg średni M3 Lee
Czołg średni M3 Lee

Przed seryjny czołg M3 ukończono w marcu 1941 roku. Następnego dnia został dostarczony na poligon w Aberdeen. Gdzie po otrzymaniu wieży oraz uzbrojenia był poddawany testom. Każda firma produkująca M3 była zobligowana do dostarczenia pierwszego egzemplarza do Aberdeen. Produkcja masowa rozpoczęła się na dobre latem 1941 roku. W budowę M3 było zaangażowanych czterech producentów z czego dwie firmy Pullman Standard Manufacturing Company oraz Pressed Steel Car Company również produkowały czołgi M3 dla użytku brytyjskiego. Wersja brytyjska M3 była nazywana General Grant. Produkcja trwała do sierpnia 1942 r. wyprodukowano 4924 czołgi M3 zarówno na potrzeby USA jak i Wielkiej Brytanii.

Dane Techniczne
Napęd:
silnik benzynowy Wright R975 EC2 o mocy 400 km
Trakcja:
gąsienicowa
Transmisja:
mechaniczna
Załoga:
6-osobowa
Radiostacja:
SCR508
Zapas paliwa:
662 l
Opancerzenie
Typ:
stalowe płyty nitowane
Przednia płyta:
38-51 mm
Boczne płyty:
38 mm
Tyłna płyta:
38 mm
Górna płyta:
13 mm
Dołna płyta:
13-25 mm
Wieża/nadbudowa:
22-51 mm
Osiągi
Prędkość max:
38 km/h
Zasięg max:
180 km
Pokonywanie rowów:
2,30 m
Pokonywanie ścian:
0,61 m
Kąt podjazdu:
36o
Uzbrojenie
Podstawowe:
działo 75 mm M2-M3 i

działo 37 mm M6
Dodatkowe:
4 CKMy 7,62 mm Browning
Wyamiary/masa
Dlugość:
5,64 m
Szerokość:
2,72 m
Wysokość:
3,12 m
Masa:
do 30,7 t
***