Pancerium na facebook

Czołg średni M4A1


Produkcją czołgu średniego M4A1 Sherman została rozpoczęta w lutym 1942 r. przez firmę Lima Locomotive Works. Następnie w marcu podłączyła się firma Pressed Steel Car Company. A w maju podpięto produkcję w firmie Pacific Car and Foundry Company. W pierwszym seryjnym czołgu M4A1 kadłub był identyczny jak w prototypie T6. Boczne włazy zostały zaspawane na etapie produkcyjnym. W drugim egzemplarzu zastosowano odlewany kadłub bez włazów bocznych. Oba pierwsze czołgi zostały uzbrojone w krótkolufowe działa 75 mm M2 z obciążnikami. Działo M3 jeszcze nie było gotowe. Drugi czołg został wysłany do Anglii mając na boku napis „Michael” . Ten czołg wysłano dla celów pokazowych oraz dla testów.

Czołg średni M4A1 numer 2
Czołg średni M4A1 numer 2

Sprzężoną instalację T48 działa 75 mm z CKM zasłonięto jarzmem. Tak zostało ono standaryzowane otrzymując indeks M34. Jarzmo miało grubość 51 mm, samo jarzmo pełniło również funkcję obciążnika dla zbalansowania działa. Później lufa CKMu otrzymała opancerzony kołnierz o grubości 25 mm. Doświadczenie zdobyte na czołgach M3 pokazało konieczność poprawienia wentylacji. Do poprawy wentylowania pojazdu użyto trzech wentylatorów. Jeden zamontowano na dachu wieży. Drugi i trzeci zamontowano na górnej części kadłuba. Wszystkie wentylatory były chronione maskownicami. CKM w jarzmie kulowym zamontowany w przedniej części kadłuba otrzymał pancerną osłonę. W odróżnieniu od prototypu T6 w wieży zaczęto montować pojedynczy otwór do prowadzenia ognia z broni osobistej. Wkrótce po rozpoczęciu seryjnej produkcji silnik R-975-EC2 był zastąpiony silnikiem R-975-EC1 mogącym działać na benzynie 80 oktanowej.

Czołg średni M4A1 Sherman
Czołg średni M4A1 Sherman

We wrześniu 1942 r. w Kanadzie zaczęto przygotowywać produkcji czołgów M4A1 Sherman, które miały zastąpić czołgi Ram. W kanadyjskiej służbie M4A1 otrzymał nazwę Grizzly I. Do lutego 1943 r. firma Montreal Locomotive Works wyprodukowała 188 czołgów M4A1 Grizzly I. Po czym produkcje zakończono gdyż Amerykańskie fabryki były wstanie wyprodukować wystarczającą ilość czołgów. Kanadyjki wariant różnił się zastosowaniem brytyjskiej radiostacji również wyposażenie wewnątrz pojazdu było innego typu niż amerykańskie. Niektóre czołgi otrzymały gąsienice i koła wiodące typu brytyjskiego. Czołg M4A1 był pierwszym który otrzymał działo 76 mm które miało lepsze charakterystyki balistyczne niż działo 75 mm M3.

M4A1 z działem 76 mm T1
M4A1 z działem 76 mm T1

Lecz działo 76 mm było za ciężkie i za wielkie dla Shermana. Dlatego rozpoczęto pracę nad stworzeniem odpowiedniego działa. W sierpniu 1942 roku. Na poligonie w Aberdeen rozpoczęto testy dwóch dział T1 wyprodukowanych przez fabrykę Watervliet Arsenal. Pierwsze działo zamontowano na standzie drugie w wieży od M4A1. W trakcie testów okazało się że wieża jest po prostu za mała dla normalnej pracy załogi z tym działem. Dodatkowym problemem był balans działa który wymagał obciążenia wieży w tylnej części o 360 kg. Nowa wieża która mogła by pasować na Shermanie była opracowana na eksperymentalnym czołgu T23. W międzyczasie nowe działo 76 mm uległo standaryzacji i otrzymało indeks M1A1.

Czołg średni M4A1(76) Sherman
Czołg średni M4A1(76) Sherman

Nowe uzbrojenie dla Shermana było krytykowane przez wojskowych którzy uważali że pociski są za długie. Dlatego pociski razem z ładunkiem miotającym zostały zmniejszone. Przemijalność 76 mm działa zwiększyła się średnio o 25 mm w porównaniu do 75 mm. Czołgi z nowymi armatami otrzymały indeks M4A1(76) te pojazdy zostały zmontowane w firmie Pressed Steel Car Company w lutym 1944 roku. Wkrótce zaczęto montować nowe działa 76 mm M1A1C oraz M1A2 z hamulcem wylotowym. Zaczynając od 1225tego Shermana M4A1 właz ładowniczego otrzymał owalną pokrywę. Wszystkie M4A1(76) miały schowki amunicyjne typu mokry(wet). Amunicja w takich schowkach znajdowała się na dnie kadłuba gdzie leżało 75 pocisków zalanych 152 litrami wody. Dodatkowe sześć pocisków t.zw. „przygotowanych” znajdowało się w schowku w wieży gdzie były zalane dziewięcioma litrami wody. Podczas zimy do wody w schowkach amunicyjnych dodawano glikol etylenowy który przeciwdziałał zamarzaniu.

Czołg średni M4A1(76)W HVSS
Czołg średni M4A1(76)W HVSS

Mokre schowki uratowały nie jeden czołg. Takie przechowywanie amunicji było o wiele bezpieczniejsze gdyż przeciwdziałało detonacji w razie trafienia. Te czołgi można było odróżnić po tym że brakowało im po bokach dodatkowych płyt pancernych które były montowane w czołgach ze standardowymi schowkami amunicyjnymi. Późniejsze modele produkcyjne otrzymały zawieszenie typu HVSS w których sprężyny buforowe były umieszczone poziomo. Oraz nowe podwójne koła nośne i gąsienice o szerokości 610 mm. Czołgi z takim zawieszeniem otrzymały indeks M4A1(76)W HVSS. Pod koniec wojny zmodyfikowano 2259 czołgów które były eksploatowane na terenie USA w trakcie szkolenia załóg. Brytyjczycy przezbroili cześć swoich M4A1 w działa 76 mm(17-pdr). W późniejszych M4A1 zaczęto montować dodatkowe opancerzenie z przodu. Takie płyty pancerne były wyposażane w modele z kadłubami spawanymi. Taką modyfikację przeprowadzana zarówno w nowych maszynach jak i w Shermanach starego typu. Ogólnie wszystkich modyfikacji M4A1 wyprodukowano 10174 czołgów.

Dane Techniczne
Napęd:
silnik benzynowy Continental R975 C4, 9-cylindrowy o mocy 400 km
Trakcja:
gąsienicowa
Transmisja:
mechaniczna
Załoga:
5-osobowa
Radiostacja:
SCR508 lub

SCR506
Zapas paliwa:
662 l
Opancerzenie
Typ:
odlewany kadłub i wieża, stalowe płyty spawane
Przednia płyta:
51 mm
Boczne płyty:
38 mm
Tyłna płyta:
38 mm
Górna płyta:
13-19 mm
Dołna płyta:
13-25 mm
Wieża/nadbudowa:
25-76 mm
Osiągi
Prędkość max:
40 km/h
Zasięg max:
190 km
Pokonywanie rowów:
2,30 m
Pokonywanie ścian:
0,61 m
Kąt podjazdu:
31o
Uzbrojenie
Podstawowe:
działo 75 mm M2 lub

działo 75 mm M3 lub

działo 76 mm M1A1
Dodatkowe:
2 CKMy 7,62 mm Browning i

1 CKM 12,7 mm Browning
Wyamiary/masa
Dlugość:
5,84 m
Szerokość:
2,67 m
Wysokość:
3,37 m
Masa:
30-31,5 t
***