Pancerium na facebook

Sturmpanzer IV Brummbär


Na początku 1942 r. firma Alkett otrzymała zamówienie na konstrukcję nowego działa szturmowego. Prace nad tym pojazdem miały trwać w kooperacji z firmą Krupp. Wkrótce Alkett zaprezentował koncept pojazdu który został bazowany na podwoziu czołgu PzKpfw IV. W konstrukcji tego pojazdu wykorzystano masywną pancerną nadbudowę w jej przedniej płycie było montowane jarzmo wraz z haubicą 150 mm StuH 43 L/12. Minister uzbrojenia A. Speer nakazał rozpocząć dalsze prace nad prototypem. Pojazd otrzymał nazwę Sturmpanzer IV. W październiku 1942 r. z projektem zapoznał się Hitler, który polecił wyprodukowanie próbnej serii 40-60 pojazdów do wiosny 1943 roku.

Wczesny Sturmpanzer IV
Wczesny Sturmpanzer IV

W lutym 1943 r. firma Skoda wykonała drewnianą makietę Sturmpanzer IV(43). Mniej więcej w tym samym czasie nowa maszyna bojowa otrzymała indeks Sturmgeschutz IV mit 15cm StuH 43 (Sd.Kfz.166). W marcu 1943 r. wyprodukowano pierwsze sześć dział szturmowych Sturmpanzer IV. Do końca kwietnia 1943 r. ukończono kolejne 40 maszyn bojowych. A w maju skonstruowano dodatkowe 14 dział szturmowych. W trakcie produkcji używano głównie nowych podwozi czołgów PzKpfw IV. Lecz kilka Sturmpanzerów IV zostało zmontowanych na bazie gotowych czołgów. Co do podwozi to 52 Sturmpanzerów powstało na bazie podwozi Ausf. G. Kolejne osiem pojazdów zmontowano na bazie podwozi Ausf. E oraz Ausf. F.

Załadunek pocisków do Sturmpanzera
Załadunek pocisków do Sturmpanzera

Ostateczne przygotowanie maszyn bojowych było wykonywane w Wiedeńskim arsenale Heereszeugamt. Do tych prac podłączono firmy Saurerwerke oraz Simmering-Graz-Pauker. Oficjalną prezentację Sturmpanzer IV zorganizowano 14-15 maja 1943 r. na poligonie Aris. Hitler wychodził z założenia że front potrzebuje pojazdy tego typu. Dlatego zorganizowano produkcję seryjną która miała ruszyć pod koniec maja 1943 roku. Jednak z powodu niewystarczającej ilości podwozi czołgu PzKpfw IV, produkcja Sturmpanzer IV ruszyła dopiero w listopadzie 1943 roku. W między czasie Sturmpanzer IV dorobił się nie oficjalnej nazwy Brummbär – Zrzędzący niedźwiedź. Produkcja Brummbarów trwała do maja 1944 roku. Podczas eksploatacji odnotowano szereg wad pojazdu. Otóż Brummbär był przeciążony co odbijało się na żywotności elementów zawieszenia jak i zwiększonej konsumpcji paliwa. Masywna haubica 150 mm podczas strzału miała znaczny odrzut. Ogromnym problemem który w zasadzie powstał już na etapie projektu był brak CKMu. Do obrony przed piechotą wroga załoga Brummbara musiała korzystać z pistoletów maszynowych MP-40, strzelano z nich przez szczeliny rozmieszczone w bocznych płytach nadbudowy.

Dowódczy Sturmpanzer IV
Dowódczy Sturmpanzer IV

W pierwszych Brummbarach stanowisko kierowcy było wyposażone w przyrząd optyczny Fahrersehklappe-80, analogiczne przyrządy montowano na ciężkich czołgach Tiger I. Co ciekawe spora ilość tych przyrządów była sabotowana przez czeskich robotników. Większa cześć pierwszej serii Sturmpanzer IV była utracona w wałkach pod Kurskiem oraz w Charkowie. W październiku 1943 r. podjęto kroki ku zaprojektowaniu lżejszego uzbrojenia oraz nadbudowy dla Brummbara. Lżejsza haubica 150 mm otrzymała indeks StuH 43/1 15cm L/12. Takie uzbrojenie wraz z odchudzoną nadbudową zamontowano na 80 Brummbarach drugiej serii. Produkcję nowych maszyn bojowych rozpoczęto w grudniu 1943 roku. Pomimo obniżenia wagi to jednak pojazdy drugiej serii wciąż miały przeciążone zawieszenie. Ten problem rozwiązano później kosztem obniżenia grubości pancerza. Przyrząd optyczny Fahrersehklappe-80 zastąpiono wizjerem peryskopowym. W połowie 1944 r. wprowadzono zmiany w konstrukcji nadbudowy Brummbara. Ogólnie produkcja trwała aż do marca 1945 roku. Do tego czasu skonstruowano 166 Brumbarów trzeciej oraz czwartej serii. W sumie zmontowano 298-306 poajzdów. Ostatnie Sturmpanzery IV otrzymały długo oczekiwany CKM 7,92 mm MG 42 w jarzmie kulowym montowany w przedniej płycie nadbudowy. Również zaczęto montować wieżyczkę obserwacyjną dowódcy pochodzącą od dział szturmowych StuG III Ausf. G. Na wieżyczkach obserwacyjnych znajdowały się zaczepy umożliwiające montowanie CKMu.

Późny Sturmpanzer IV Brummbär
Późny Sturmpanzer IV Brummbär

Brummbary wszystkich serii chorowały na bark miejsca wewnątrz. Przy załadowaniu 38 pocisków 150 mm, pięcio osobowa załoga była ściśnięta niczym śledzie w beczce. Sturmpanzer IV przewoził dwa rodzaje pocisków. Były to pociski przeciwpancerne o masie 25 kg oraz burzące o wadzę 38 kg. Haubica 150 mm była wyposażona w celownik optyczny Sfl.Z.F.1a(5x8). Na wszystkich Brummbarach montowano radioodbiornik FuG-2 USW oraz radiostację FuG-5. Brummbary były używane głównie do wsparcia oddziałów piechoty. Dosyć szybko Brummbary zaczęto używać do niszczenia fortyfikacji. Kilka Brummbarów zamieniono w pojazdy dowódcze mające indeks Bet.Stu.Pz.IV. W nich montowano dodatkową radiostację, te pojazdy dysponowały dwoma antenami. Jeden Sturmpanzer IV został przezbrojony w działo 88 Pak 43 L/71. Pojazdy Sturmpanzer IV Brummbär wchodziły w skład batalionów szturmowych w których znajdowało się do 45 maszyn bojowych typu Sturmpanzer. Bataliony szturmowe były używane aż do końca wojny. Pod koniec wojny niedobitki weszły w skład dywizji Großdeutschland – Wielkie Niemcy.

Dane Techniczne
Napęd:
silnik benzynowy 12-cylindrowy Maybach HL 120 TRN o mocy 300 km
Trakcja:
gąsienicowa
Transmisja:
mechaniczna
Załoga:
5-osobowa
Radiostacja:
FuG 2 i FuG 5
Zapas paliwa:
413 l
Opancerzenie
Typ:
stalowe płyty spawane
Przednia płyta:
80 mm
Boczne płyty:
50 mm
Tyłna płyta:
30 mm
Górna płyta:
20 mm
Dołna płyta:
10 mm
Wieża/nadbudowa:
do 100 mm
Osiągi
Prędkość max:
40 km/h
Zasięg max:
210 km
Pokonywanie rowów:
2 m
Pokonywanie ścian:
0,6 m
Kąt podjazdu:
30o
Uzbrojenie
Podstawowe:
Haubica 150 mm StuH 43 L/12 lub

StuH 43/1 L/12
Dodatkowe:
1-2 CKMy 7,92 mm MG 34 lub MG 42
Wyamiary/masa
Dlugość:
5,93 m
Szerokość:
2,88 m
Wysokość:
do 2,52 m
Masa:
do 28,2 t
***