Pancerium na facebook

Ferdinand (Elefant)


Po przegranym przetargu na budowę ciężkiego czołgu Tiger, dr. F. Porsche zaproponował by istniejące podwozia Tiger Porsche wykorzystać jako bazę pod ciężkie działa samobieżne. Uzbrojenie miało składać się z dział lub haubic 150-170 mm. Lecz takie podejście do sprawy nie spodobało się Hitlerowi który do końca chciał by do seryjnej produkcji wybrano czołg Tiger Porsche. Lecz wojskowym ostatecznie udało się przekonać wodza że czołg Tiger Henschel jest lepszy. W październiku 1942 r. Hitler wydał polecenie by na bazie czołgu Tiger Porsche opracować ciężkie działo samobieżne. Uzbrojenie miało być takie jakie wcześniej zaproponował dr. Porsche. Lecz wkrótce pracę zostały przerwane gdyż tak potężne armaty były używane na tyłach gdzie grube opancerzenie Tiger Porsche nie miało sensownego zastosowania.

Czołg Tiger Porsche
Czołg Tiger Porsche

Wkrótce pracę zostały wznowione ale już pod nową koncepcją niszczyciela czołgów. W owym czasie Niemcy nie dysponowali podobnymi pojazdami. Używane przez nich Mardery oraz StuGi nie były w pełni wystarczające do walki z cięższymi czołgami. Już 22 października 1942 r. minister uzbrojenia A. Speer wydał oficjalne zamówienie na zaprojektowanie działa szturmowego o nazwie Sturmgeschutz Tiger 8,8 cm L/71. Projekt otrzymał fabryczny indeks Typ 130. Jeszcze przed zakończeniem budowy prototypu nazwę pojazdu zmieniono na Panzerjager Tiger (P) Sdkfz 184. Głównym uzbrojeniem tego pojazdu miało być działo 88 mm. Typ 103 był projektowany wspólnie z firmą Alkett mająca spore doświadczenie w dziedzinie dział samobieżnych. Schemat konstrukcji Typ 103 został ukończony 30 listopada 1942 roku. Kilka tygodni wcześnie departament rozwoju broni pancernej WaPruf-6 wydał polecenie przekształcenia 90 podwozi Tiger (P) w niszczyciele czołgów.

Prototyp Typ 103
Prototyp Typ 103

W konstrukcji pojazdu wniesione zmiany. Przedział bojowy przeniesiony na tył pojazdu natomiast silnik i transmisję zamontowano po środku. Stanowisko kierowcy znajdowało się z przodu. Pancerna nadbudowa z tyłu została potężnie opancerzona, przód 200 mm boki 80 mm. Dzięki zamontowaniu nadbudowy z tyłu, długa lufa działa 88 mm nie przeszkadzała w manewrowaniu gabarytowym pojazdem. Z produkcji Typ 103 na fabrykach firmy Alkett zrezygnowano gdyż mogło to zredukować produkowanych tam StuG III. Produkcję nadwozi przekazano firmie Krupp, natomiast montaż samych maszyn rozpoczął się w fabryce Porsche. Pierwszy prototyp został ukończony 16 lutego 1943 roku. Natomiast seria 90 niszczycieli Tiger (P) została ukończona cztery dni przed terminem - 8 maja 1943 roku. Nadbudowa była dostarczana w dwóch częściach które złączano masywnymi śrubami. Typ 103 otrzymał w końcu bardziej przyswajalną nazwę od imienia jego twórcy Ferdinand.

SdKfz 184 Ferdinand
SdKfz 184 Ferdinand

Zawieszenie pojazdu składało się z sześciu po grupowanych w pary kół nośnych i dwóch kół wiodących na bok maszyny. Koła nośne były wyposażone w amortyzatory typu drążek skrętny. Pojazd był napędzany dwoma silnikami Maybach HL 120 TRM o mocy 265 KM każdy. Silniki benzynowe napędzały generatory elektryczne które z kolei zasilały dwa silniki elektryczne. Dwa zbiorniki paliwa mieściły 540 litrów benzyny zapewniając zasięg działania na 100 km. Zbiorniki zamontowano po bokach przedziału napędowego. Działo zostało wyposażone w celownik optyczny SF1. Kierowca miał do swej dyspozycji trzy wizjery peryskopowe chronione hartowanym szkłem. Do łączności używano radiostacji FuG 5 oraz FuG Spr.

Berge-Ferdinand
Berge-Ferdinand

Dwa pierwsze niszczyciele typu Ferdinand były testowane na poligonie w Kummersdorfie. Testy przeprowadzono od 12 do 23 kwietnia 1943 roku. Po próbach na poligonie pojazd dosyć szybko przyznano jako akceptowalny do przyjęcia na uzbrojenie. Było to spowodowane zbliżającą się operację na froncie wschodnim o kryptonimie „Cytadela”. To właśnie tam miał być prawdziwy test Ferdinanda. Seryjny Ferdinand różnił się od Typ 103 głównie brakiem uzbrojenia dodatkowego czyli CKMu. Firma Krupp uważała że tworzenie dodatkowych otworów w płytach pancernych zmniejsza ich wytrzymałość. Ostatecznie zrezygnowano z CKMu i w ten sposób pozbawiając załogę możliwości odpierania ataków piechoty wroga. Podczas walk w bitwie o Kursk stracono wiele niszczycieli Ferdinand których po prostu nie dało rady odholować. Gdyż brakowało odpowiednich ciągników które mogły poradzić z ważącym 65 ton pojazdem. Po tym incydencie rozpoczęto pracę nad wersją naprawczą Berge-Ferdinand.

SdKfz 184 Elefant
SdKfz 184 Elefant

Wszystkie ocalałe 42 Ferdinandy poddano modernizacji która trwała od stycznia do kwietnia 1944 roku. Modernizowany Ferdinand przemianowano 1 maja 1944 r. na Elefant – Słoń. W przedniej płycie pancernej kadłuba został umieszczony CKM 7,92 mm MG 34. W tym miejscu grubość pancerza została podniesiona aż do 300 mm. Dodatkową płytę o grubości 30 mm przyspawano pod spodem w przedniej części pojazdu. Na dachu nadbudowy zamontowano wieżyczkę obserwacyjną dowódcy. Zmodyfikowano jarzmo działa zwiększając jego odporność. Wprowadzono szereg pomniejszych zmian wewnątrz pojazdu. W przedziale napędowym zamontowano dwie 5-litrowe gaśnice odpalane zdalnie. Zastosowano szersze gąsienice o szerokości 640 mm. Zapas pocisków 88 mm zwiększono do 55 sztuk. Pojazdy również zaczęto pokrywać zimmeritem – ceramiczną masą przeciwdziałającą miną magnetycznym. Ciężkie niszczyciele czołgów Ferdinand/Elefant były eksploatowane do końca wojny. Do dzisiejszych czasów przetrwało dwa egzemplarza, jeden znajduje się w amerykańskim muzeum broni pancernej w Fort Lee. Drugi egzemplarz jest własnością kolekcji rosyjskiego muzeum broni pancernej w Kubince.

Dane Techniczne
Napęd:
silniki benzynowe Maybach HL 120 TRM o łącznej mocy 530 km
Trakcja:
gąsienicowa
Transmisja:
elektro-mechaniczna
Załoga:
6-osobowa
Radiostacja:
FuG 5 i FuG Spr
Zapas paliwa:
540 l
Opancerzenie
Typ:
stalowe płyty spawane
Przednia płyta:
200 mm
Boczne płyty:
80 mm
Tyłna płyta:
80 mm
Górna płyta:
30 mm
Dołna płyta:
30-50 mm
Wieża/nadbudowa:
85-200 mm
Osiągi
Prędkość max:
30 km/h
Zasięg max:
100 km
Pokonywanie rowów:
2,5 m
Pokonywanie ścian:
0,7 m
Kąt podjazdu:
22o
Uzbrojenie
Podstawowe:
działo 88 mm PaK 43 L/71
Dodatkowe:
CKM 7,92 mm MG 34
Wyamiary/masa
Dlugość:
8,14 m
Szerokość:
3,38 m
Wysokość:
2,97 m
Masa:
65 t
***