Pancerium na facebook

Jagdpanzer IV(V)


Co raz większe zapotrzebowanie niemieckich sił pancernych na pojazdy do zwalczania nieprzyjacielskich czołgów nie były w stanie zaspokoić lekkie niszczyciele oraz działa szturmowe. Firma Alkett zaproponowała użycie części dział szturmowych StuG III na potrzeby niszczycieli czołgów. Lecz taka polityka spowodowała by nadszarpnięcie produkcji dział szturmowych. W międzyczasie firma Vomag AG wyszła z inicjatywą budowy niszczyciela czołgów na bazie podwozia Panzer IV Ausf. F. W listopadzie 1942 r. projekt nowego pojazdu zademonstrowano Hitlerowi. Pojazd otrzymał nazwę roboczą Sturmgeschutz auf Fahrgestell PzKpfw IV mit der 7,5 cm KwK 42 L/70. Konstrukcja nadwozia miała pochylone płyty pancerne oraz była dosyć niska. Lecz do produkcji seryjnej wybrano krótsze działo L/48. Hitler zgodził się z tym ale pod warunkiem że jak najszybciej zostanie wdrążany dłuższy odpowiednik L/70.

Prototyp Jagdpanzer IV L/48(V)
Prototyp Jagdpanzer IV L/48(V)

Seryjna produkcji organizowano w firmie Vomag AG. Drewniany model pojazdu zademonstrowano Hitlerowi w maju 1943 roku. Pierwszy prototyp został ukończony w listopadzie 1943 roku. Pojazd miał niską sylwetkę co dawało mu ogromną przewagę na polu boju. Działo było montowane w przedniej części w jarzmie kulowym. Przednia płyta pancerna została pochylona o 15o, miała grubość 80 mm. Warto dodać że prototyp miał nadbudowę wykonaną z nieutwardzonej stali. Do końca 1943 r. firma Vomag wyprodukowała kolejne dwa prototypy. Prototypy różniły się od seryjnych pojazdów sposobem łączenia płyt nadbudowy. W końcu nadano oficjalną nazwę Jagdpanzer IV(V). litera V w nawiasach oznacza producenta Vomag. Podstawowym uzbrojeniem było działo 75 mm L/48 oraz CKM 7,92 mm MG 34 później MG 42.

Seryjny Jagdpanzer IV L/48(V)
Seryjny Jagdpanzer IV L/48(V)

Jagdpanzer IV(V) został w dużej mierzy zunifikowany z czołgiem Panzer IV. Od którego zapożyczono m.in. podwozie, zawieszenie, silnik, transmisję skrzynie biegów, elektrykę itd. Natomiast zmieniono rozmieszczenie zbiorników paliwa oraz dodano dodatkowy w miejscu elektrycznego silnika DKW napędzającego wieże. Przednia płyta podwozia została pochylona o 40o, miała grubość 60 mm. Pod koniec grudnia 1943 r. jeden z prototypów zademonstrowano Hitlerowi który po oględzinach nakazał rozpoczęcie seryjnej produkcji. Trzy prototypy zostały zaklasyfikowane jako seria zerowa. W trakcie produkcji seryjnej zaczynając już od stycznia 1944 r. przeprowadzano szereg modyfikacji Jagdpanzer IV(V). Zastosowano nowe jarzmo działa. Zaczęto montować granatniki na dachu nadbudowy. Zapasowe gąsienice zaczęto montować z tyły pojazdu. Jagdpanzer IV(V) produkowany w marcu i kwietniu 1944 r. otrzymał system zewnętrznego sterowania CKMu umieszczonego na dachu nadbudowy. System nazwany Rundum-feuer – dookolny ostrzał pozwalał na prowadzenie ognia z CKMu bez konieczności otwierania włazu. Również zaczęto montować boczne ekrany przeciw kumulacyjne.

Jagdpanzer IV(V) z ekranami schürzen
Jagdpanzer IV(V) z ekranami

W późniejszych Jagdpanzer IV(V) przednie płyty pancerne zarówno podwozia jak nadbudowy pogrubiono do 80 mm. Boczne płyty utyły z 30 do 40 mm. Latem 1944 r. cześć maszyn otrzymała maskownice chroniące filtry powietrza w przedziale napędowym. W październiku koła podtrzymujące zostały zredukowane do trzech na bok maszyny. Również zaprzestano pokrywania pojazdów zimmeritem – masą ceramiczną przeciwdziałającą miną magnetycznym. Część Jagdpanzer IV(V) była produkowana jako wariant dowódczy Befehlswagen. Różniły się od standardowych tym że miały dodatkową radiostację FuG 8 oraz pięcio osobową załogę. Jesienią 1944 r. dwa Jagdpanzer IV(V) zostały przezbrojone w działa bezodrzutowe typu 75 mm Starr. Lecz podczas testów balistyczny wynikły komplikację i z tych dział zrezygnowano. Oraz zakończono ostatecznie produkcję czołgów Panzer IV przechodząc wyłącznie na produkcję Jagdpanzer IV(V) w fabryce firmy Vomag AG.

Prototyp Jagdpanzer IV L/70(V)
Prototyp Jagdpanzer IV L/70(V)

Planowane przezbrojenie Jagdpanzer IV(V) w długolufowe działo 75 mm L/70 wymagało zastosowania zmian w konstrukcji pojazdu. Zastosowanie nowego jarzma działa. Ze względu na długą lufę działa wystającą ponad podwozie. Z przodu zamontowano blokadę która można było unieruchamiać lufę podczas przekraczania trudnego terenu. Zamiast wentylatora w nadbudowie zamontowano urządzenie do przedmuchu lufy po wystrzale, dzięki takiemu rozwiązaniu zredukowano ilość gazów wylotowych dostających się do środka przedziału bojowego. Do tego konstruktorom przyszło przebudować sposób przewożenia amunicji do działa. Ale i tak miejsca nie wystarczyło na czym ucierpiał zapas pocisków do działa.

Seryjny Jagdpanzer IV L/70(V)
Seryjny Jagdpanzer IV L/70(V)

W styczniu 1944 wyprodukowano tylko 30 maszyn. Najbardziej produktywnymi miesiącami były lipiec i sierpień skonstruowano wtedy 260 niszczycieli. Łącznie produkcja osiągnęła do końca 1944 r. ilość 804 niszczycieli Jagdpanzer IV(V) zarówno z krótkimi działami L/48 jak i długimi L/70. Do naszych czasów przetrwało od 5 do 6 niszczycieli Jagdpanzer IV(V) należących głównie do muzeów broni pancernej.

Dane Techniczne
Napęd:
silnik benzynowy 12-cylindrowy Maybach HL 120 TRM o mocy 300 km
Trakcja:
gąsienicowa
Transmisja:
mechaniczna
Załoga:
4-5-osobowa
Radiostacja:
FuG 5 lub FuG 7/8(dowódczy)
Zapas paliwa:
470 l
Opancerzenie
Typ:
stalowe płyty spawane
Przednia płyta:
60-80 mm
Boczne płyty:
30-40 mm
Tyłna płyta:
10 mm
Górna płyta:
11 mm
Dołna płyta:
20 mm
Wieża/nadbudowa:
30-80 mm
Osiągi
Prędkość max:
40 km/h
Zasięg max:
210 km
Pokonywanie rowów:
2,2 m
Pokonywanie ścian:
0,6 m
Kąt podjazdu:
30o
Uzbrojenie
Podstawowe:
działo 75 mm StuK 40 L/48 lub 75 mm StuK 42 L/70
Dodatkowe:
CKM 7,92 mm MG 34 lub MG 42
Wyamiary/masa
Dlugość:
6,7-8,6 m
Szerokość:
2,95-3,1 m
Wysokość:
2-2,20 m
Masa:
24-258 t
***