Pancerium na facebook

StuG III


Jeszcze przed rozpoczęciem II Wojny Światowej powstała pierwsza testowa seria szturmowych dział samobieżnych. Seria ta liczyła pięć prototypów wyprodukowany w 1937 r. przez firmę Daimler-Benz. Testy trwały aż do 1940 r. gdy wdrążano seryjną produkcji szturmowych dział samobieżnych StuG III Ausf. A. Był to pojazd bazowany na podwoziu czołgu Panzer III. Pozbawiony wieży w miejscu której była montowana pancerna nadbudowa. Od prototypów StuG III Ausf. A różnił się grubością przedniej płyty którą podniesiono z 30 do 50 mm. Boczne płyty zwiększono z 21 do 30 mm. Do tego zlikwidowano tylne włazy ewakuacyjne. Zmianie również uległy włazy techniczne prowadzące do transmisji pojazdu.

StuG III Ausf. A
StuG III Ausf. A

Zawieszenie było zapożyczone z czołgu Panzer III Ausf. F. Składało się z sześciu kół nośnych, dwóch kół wiodących i trzech podtrzymujących na bok maszyny. Koła nośne były amortyzowane drążkami skrętnymi. StuG III Ausf. A był napędzany silnikiem benzynowym Maybach HL 120TR o mocy 300 km. Miał 10-biegową skrzynie biegów Variorex SRG 328-145. Nadbudowa w odróżnieniu od prototypów była wykonana ze stali utwardzonej. Przednia płyta oraz jarzmo działa miały grubość 50 mm. Boczne płyty 30 mm. Tylna płyta miała 26 mm a górna 11 mm. Na przedniej płycie można było montować dodatkowa płytę pancerną o grubości 9 mm. Z lewej strony nadbudowy znajdowała się opancerzona skrzynka mieszcząca radiostację. StuG III Ausf. A była uzbrojony w działo krótko lufowe 75 mm StuK 37 z zapasem 44 pocisków. Działo zostało wyposażone w celownik optyczny Sfl ZF montowany z lewej strony. Celownik był chroniony od zewnątrz przez specjalną płytę w kształcie litery V. Dowódca do obserwacji mógł wysunąć przez właz peryskop stereoskopowy. Stanowisko kierowcy było wyposażone w wizjer typu Fahrersehklappe 50 z binokularnym peryskopem KFF2. Masa bojowa pojazdu wynosiła 19,6 tony. Od stycznia do maja 1940 r. wyprodukowano 30 samobieżnych dział szturmowych StuG III Ausf. A.

StuG III Ausf. B
StuG III Ausf. B

W lipcu 1940 r. rozpoczęto produkcje drugiej serii StuG III oznaczonej indeksem Ausf. B. Producentem tej wersji została firma Alkett mająca zakłady w Berlinie. Początkowo bazą dla Ausf. B miało być podwozie czołgu Panzer III Ausf. G lecz z powodu przestojów w produkcji pierwsze osiem StuG III Ausf. B wyprodukowano na starszych podwoziach. Przednie opancerzenie zostało pogrubione do 50 mm po przez montaż dodatkowych ekranów pancernych o grubości 20 mm. Reszta Ausf. B była produkowana na nowych podwoziach czołgu Panzer III Ausf. G oraz Ausf. H. Pojazd otrzymał silnik benzynowy Maybach HL 120TRM różniący się od poprzednika systemem zapłonu. Poprzednia skrzynia biegów została zastąpiona nową 6-biegową ZF SSG 77. Pojazd wyposażono w gąsienice o szerokości 400 mm oraz nowe koła nośne. Pancerna nadbudowa była niemal identyczna co ta zastosowana w wersji Ausf. A. Masa bojowa StuG III Ausf. B zwiększyła się do 22 ton. Od lipca 1940 do maja 1941 r. wyprodukowano 320 StuG III Ausf. B.

StuG III Ausf. C/D
StuG III Ausf. C/D

Kolejne serie Ausf. C oraz Ausf. D były niemal że identyczne. Na tych wersjach StuGa zlikwidowano opancerzenie celownika gdyż został on wyprowadzono na dach pojazdu. Górna część nadbudowy została nieznacznie zmodyfikowana. Dodano możliwość chowania anteny radia oraz maskownicę do granatników dymnych umieszczonych w tylnej części pojazdu. Od marca do maja 1941 r. ukończono 100 Ausf. C. Następnie od maja do października 1941 r. wyprodukowano 150 Ausf. D. Co ciekawe obie te modyfikację zostały oznaczone jednym indeksem Ausf. C/D. W latach 1942-1943 większość pozostających na uzbrojeniu StuG III została przezbrojona w długolufowe działa 75 mm.

StuG III Ausf. E
StuG III Ausf. E

Wersja Ausf. E była ostatnim wariantem StuG uzbrojonym w krótkolufowe działo 75 mm. To działo samobieżne od początku projektowano z myślą o pojeździe dowódczym. Ausf. E wyposażono w dwie radiostację umieszczone w pancernych skrzyniach po bokach pancernej nadbudowy. Boczne płyty pancerne nadbudowy pogrubiono do 30 mm. Zwiększono ilość pocisków 75 mm do 50 sztuk. Na początku planowano produkcje 500 maszyn serii Ausf. E. Lecz w trakcie produkcji weszła nowa wersja StuGa i ilość wyprodukowanych Ausf. E ograniczyła się do 284 maszyn. Jeden z Ausf. E został wyposażony w haubice 105 mm. Dwanaście podwozi Ausf. E przeznaczono do budowy dział samobieżnych StulG 33B.

StuG III z ekranami
StuG III z ekranami

Już podczas pierwszych walk na terenie ZSRR było jasno że krótko lufowe działa StuK 37 są przestarzałe by skutecznie walczyć z radzieckimi czołgami. W październiku 1941 r. Hitler domagał się by zwiększyć moc ognia zarówno czołgów jak i niszczycieli czołgów. Jeszcze w 1940 r. firma Krupp wykonała kiła egzemplarzy działa StuK L/40. Lecz do produkcji wybrano działo firmy Rheinmetall-Borsig StuK L/43 które o wiele lepiej pasowały do StuG III. Działa samobieżne z nowymi działami otrzymały oznaczenie StuG 40 Ausf. F. Od Ausf. E nowa wersja różniła się zastosowanym jarzmem i wentylatorami na dachu nadbudowy. Ilość pocisków 75 mm zwiększono do 54 sztuk. Działo wyposażono w celownik Sfl ZF 1a.

Działo 75 mm StuK 40 L/48
Działo 75 mm StuK 40 L/48

Od lipca 1942 r. zaczęto montować dodatkowe przednie ekrany pancerne o grubości 30 mm. Masa wzrosła o 450 km a prędkość zmniejszyła się do 38 km/h. Takie modyfikację wprowadzono na 182 StuG 40 Ausf. F. Do łączności używano radiostacji FuG 15 lub FuG 16. Przednie reflektory zastąpiono pojedynczym typu Notek montowanym po środku przedniej płyty. Latem 1942 r. 31 StuG 40 Ausf. F zostało przezbrojonych w działa StuK 40 L/48. Cztery Ausf. F wykorzystano jako bazę pod prototypy działa samobieżnego StuH 42. Od października 1942 r. wprowadzono zmiany w przedniej płycie pancernej nadbudowy. StuG 40 Ausf. F był produkowany od marca do października 1942 roku. W tym czasie skonstruowano 364 działa samobieżne.

StuG III Ausf. F/8
StuG III Ausf. F/8

W 1942 produkcja dział samobieżnych w Niemczech stała się priorytetem. Dlatego zakłady Alkett zaprzestał produkcję czołgów Panzer III koncentrując się na produkcji dział samobieżnych StuG 40. W październiku 1942 r. wprowadzono kolejną wersję StuG 40 oznaczoną indeksem Ausf. F/8. Od poprzedniej wersji ta różniła się grubszą płyta tylną 50 mm. Zlikwidowano granatniki dymne. Zmodyfikowano włazy prowadzące do silnika i transmisji. Dodano ekrany pancerne o grubości 30 mm na przedniej części podwozia oraz nadbudowy. Właz przez który wyprowadzono celownik optyczny Sfl ZF1a był teraz chroniony przez maskownice siatkową. Na początku 1943 r. na dachu nadbudowy zaczęto montować CKM MG 34 wraz z osłoną. Od maja 1943 r. StuGi wyposażano w ekrany przeciw kumulacyjne typu Schürzen. Od października do grudnia 1942 r. wyprodukowano 250 dział samobieżnych Ausf. F/8. Dwanaście z tych pojazdów wykorzystano do budowy dział samobieżnych StulG 33B.

StuG III Ausf. G
StuG III Ausf. G

Ostatnia i najbardziej liczną wersją StuG 40 była modyfikacja oznaczona indeksem Ausf. G. W lutym 1943 r. do produkcji tych pojazdów przyłączyła się firma Muchlenbau und industrie AG gdzie do marca 1945 r. wyprodukowano 2643 maszyny. Resztę Ausf. G skonstruował Alkett w liczbie 5191 pojazdów. Na Ausf. G przedni pancerz pogrubiono do 80 mm. Początkowo stosując dodatkowe ekrany pancerne. Zlikwidowano skrzynie z radiostacjami dzięki temu poszerzono nadbudowę po całej szerokości pojazdu. Boczne płyty nadbudowy o grubości 30 mm pochylono pod kątem 79o. Wentylator nadbudowy przeniesiono w tylną część.

Platforma Rundum Feuer
Platforma Rundum Feuer

Zaczęto montować dymne granatniki 90 mm typu NBK 39. Od listopada 1943 r. zaczęto wyposażać Ausf. G w wieżyczkę obserwacyjną dowódcy. Również w listopadzie działo 75 mm StuK 40 L/48 otrzymało nowe jarzmo nazywane Saukopfblende – świński ryj. Poza tym kontynuowano produkcje starszego jarzma. W maju 1944 r. zaczęto montować system granatników wystrzeliwujący granaty dymne oraz odłamkowe. Praktycznie wszystkie Ausf. G wyposażano w przeciw kumulacyjne ekrany typu Schürzen. Dużą nowością była sterowana od środka platforma z zewnętrznym CKMem MG 34. System ten nazwany Rundum Feuer – dookolny ostrzał był montowany na niektórych Ausf. G. Od lata 1943 r. na Ausf. G zaczęto nanosić zimmerit – warstwa ceramiczna przeciwdziałająca miną magnetycznym.

Dane Techniczne
Napęd:
silnik benzynowy 12-cylindrowy Maybach HL 120 TR o mocy 300 km lub Maybach HL 120 TRM o mocy 300 km
Trakcja:
gąsienicowa
Transmisja:
mechaniczna
Załoga:
4-osobowa
Radiostacja:
FuG 5 lub FuG 15
Zapas paliwa:
320 l
Opancerzenie
Typ:
stalowe płyty spawane
Przednia płyta:
30-80 mm
Boczne płyty:
do 30 mm
Tyłna płyta:
20-30 mm
Górna płyta:
17 mm
Dołna płyta:
16 mm
Wieża/nadbudowa:
11-80 mm
Osiągi
Prędkość max:
40 km/h
Zasięg max:
150-160 km
Pokonywanie rowów:
1,5 m
Pokonywanie ścian:
0,6 m
Kąt podjazdu:
30o
Uzbrojenie
Podstawowe:
działo 75 mm StuK 37 L/24 lub StuK 40 L/48
Dodatkowe:
CKM 7,92 mm MG 34 lub MG 42
Wyamiary/masa
Dlugość:
5,38-6,77 m
Szerokość:
2,95 m
Wysokość:
1,9-2,1 m
Masa:
196-239 t
***