Pancerium na facebook

Czołgi T-35 i T-39


Jesienią 1931 roku biuro konstrukcyjne AVO-5 pod nadzorem N. Barakova, który wcześniej współpracował z Grotte, otrzymało zadanie na zaprojektowanie nowego czołgu ciężkiego o masie do 50 ton. Zakładano użycie podwozia z czołgu TG, kadłub miał być wzorowany na czołgu T-32, wyposażony od 3 do 5 wież. Podstawowym uzbrojeniem miało być działo 76 mm, dwa działa 37 mm i pięć CKMów. Czołg miał być chroniony pancerzem grubości do 40 mm, napęd miał stanowić silnik AMB o mocy 750 km.
Pracę nad T-32 przeciągały się aż do 1932 roku, spowodowane to było małą ilością personelu jak i brakiem odpowiedniego zaplecza do stworzenia tak ciężkiego pojazdu. Natomiast w lutym 1932 roku ukończono projektowanie czołgu T-35 który różnił się konstrukcją od wcześniejszych założeń.

Prototyp czołgu T-35
Prototyp czołgu T-35

Prototyp został ukończony w październiku 1932 roku, od razu zaprezentowano go wojskowym jak i członkom rządu. Pokaz wywarł ogromne wrażenie, lecz późniejsze testy czołgu wykazały dużo wad w konstrukcji.
Wprowadzono poprawki w układzie paliwowym, silniku, zawieszeniu i uzbrojeniu. Po kolejnych testach, czołg wciąż nie był zdatny do przyjęcia na uzbrojenie.

Czołg ciężki T-35-1
Czołg ciężki T-35-1

W listopadzie 1932 rozpoczęto pracę nad nowym prototypem oznaczonym jako T-35-2, poprzedni prototyp przemianowano na T-35-1. Pod koniec 1932 roku biuro konstrukcyjne AVO-5 stało się specjalistycznym oddziałem do konstrukcji broni pancernej, nazwane „OKMO” i przerzucone do fabryki „Bolszevik”. Prototyp T-35-2 otrzymał nowy silnik M-17, skrzynie biegów. Wprowadzono zmiany w zawieszeniu, wzorując je na niemieckim czołgu „Grosstraktor”. Zamontowano dużą cylindryczną wieże główną, uzbrojoną w działo 76 mm PS-3 i CKM 7,62 mm DT.
Pracę nad nowym prototypem T-35-2, ukończono w kwietniu 1933 roku. Natomiast 1 maja 1933 roku T-35-2 wziął udział w paradzie w Leningradzie a T-35-1 był pokazywany na paradzie w Moskwie.

Czołg ciężki T-35-2
Czołg ciężki T-35-2

W między czasie rozpoczęto pracę nad trzecim prototypem, T-35A który miał posłużyć za wzór do późniejszej seryjnej produkcji czołgu. Zawieszenie i podwozie zastosowano z czołgu T-35-2 natomiast, wieża była identyczna jak w czołgu T-28. Przednie wieżyczki zostały uzbrojone następująco, lewa w działo 45 mm, prawa w CKM 7,62 DT.
Produkcję seryjną zaplanowana na drugą połowie 1933 roku rozpoczęto w fabryce „HPZ” w Charkowie. Pracę trwały bardzo powoli, pierwszy seryjny T-35A został zbudowany w listopadzie. Czołg T-35A pomimo dużej ilości poprawek był wciąż wadliwy i podatny na awarie.

Czołg ciężki T-35A
Czołg ciężki T-35A

W tym samym roku rozpoczęto pracę nad ulepszoną wersja oznaczoną jako T-35B. W nowym czołgu planowano zastosowanie, mocniejszego silnika i nowej skrzyni biegów. Pod koniec 1933 roku, na uzbrojeniu miały znaleźć się 5 czołgów T-35A i 1 T-35B, lecz na służbę przyjęto zaledwie jeden T-35A. W 1934 roku rozpoczęto pracę nad uproszczaniem konstrukcji czołgu T-35A. Te działania miały ułatwić produkcje nowych czołgów, które miały zostać wciełone w pierwszy batalion czołgów ciężkich.
Wprowadzono ponad 40 zmian w konstrukcji czołgu, fabryka otrzymała dodatkowy personel i wyposażenie, zaowocowało to wyprodukowaniem 6 czołgów T-35A które użyto w paradzie. Jednak czołgi te, nie były pozbawione wad, przegrzewały się silniki, był problem ze skrzyniami biegów jak i gąsienicami. Czołgi T-35 były częściej używane na paradach niż podczas ćwiczeń poligonowych. Pod koniec 1933 roku postanowiono że czołg T-35 musi zostać zastąpiony nowym czołgiem ciężkim, lecz do czasu jego powstania, T-35 nadał będzie na uzbrojeniu. Szacuje się że łącznie wyprodukowano 62 czołgi typu T-35. Czołgi te były jeszcze w użyciu podczas II Wojny Światowej.

Modernizacja T-35

Od 1935 roku, wprowadzono plan modernizacji czołgu ciężkiego T-35. Wyprodukowano nową skrzynie biegów oraz nowe radiatory. Silnik M-17, miał być zastąpiony nowym mocniejszym silnikiem.
Początkowo rozważano użycie silnika diesla o mocy 600 km, lecz takiego silnika jeszcze nie było w produkcji. T-35 został przetestowany z silnikiem diesla BD-1 o mocy 400 km. Silnik okazał się być niewystarczającym do tak ciężkiego czołgu. Jesienią 1936 roku, w Charkowskiej fabryce „HPZ” wyprodukowano mocniejszą wersję silnika M-17 o mocy 580 km, silnik ten był użyty w niektórych czołgach T-28 i T-35.
W czołgach T-35 produkowanych od 1937 roku, wprowadzono następujące modyfikację: większy zbiornik olejowy, poprawiono system elektryczny, korpus czołgu został bardziej uszczelniony. Również trwały prace nad wzmocnieniem uzbrojenia, rozważano użycie haubicy 152 mm, na potrzeby nowej armaty miała powstać wieża w fabryce „Izhorskij” lecz z nie wiadomych przyczyn. wieża nie została ukończona. Nowe czołgi T-35 cechowały się mniejszą awaryjnością.
Jeden z czołgów T-35 został wyposażony w eksperymentalny silnik parowy. W latach 1938-1939 na potrzeby T-35 opracowano nowy układ sterujący elektromechaniczny, lecz prace zostały przerwane, przez uznanie czołgu T-35 przestarzałym.

Ciężki czołg T-39

Pod koniec 1933 roku, rozpoczęto pracę nad sworzniem nowego czołgu ciężkiego uzbrojonego w działo 107 mm lub haubicę 152 mm. Czołg miał być pancerzem o grubości do 60 mm, pojazd miał ważyć do 90 ton, napędzany silnik M-34 o mocy 970 km lub silnik Hispano-Suiza o mocy 1150 km. Pracę projektowe rozpoczęto w „OKMO” na podstawie istniejących, planów konstrukcyjnych czołgów, TP-1 i T-42. Zostało opracowanych 6 wariantów czołgu ciężkiego T-39.

Makieta czołgu T-39 typ-7
Makieta czołgu T-39 typ-7

Latem 1933 porównano prototypy nowego czołgu z planami konstrukcyjnymi czołgu Grotte T-6 o masie 100 ton i 75 tonowego czołgu włoskiej firmy „Ansaldo”. Wkrótce po tym zostały zrobione dwa dodatkowe warianty czołgu T-39. Na podstawie tych szkiców, zrobione drewniane modele w skali 1:10, które zaprezentowano wojskowym i członkom rządu.

Makieta czołgu T-39 typ-8
Makieta czołgu T-39 typ-8

W grudniu 1933 roku, projekt ciężkiego czołgu T-39 otrzymał zielone światło, wyznaczono rekordowy budżet wynoszący 1 milion rubli, na skonstruowanie prototypu nałożono roczny termin. Lecz na początku 1934 roku, plany konstrukcji T-39 z niewiadomych przyczyn zostały utajnione.

Dane Techniczne
Napęd:
(silnik benzynowy M-6, 12-cylindrowy o mocy 300 km -T-35)

(silnik benzynowy M-17F, 12-cylindrowy o mocy 500 km -T-35)

(silnik benzynowy M-34, 12-cylindrowy o mocy 970 km -T-39)
Trakcja:
gąsienicowa -wszystkie
Transmisja:
mechaniczna -wszystkie
Załoga:
(9 osobowa -T-35)

(11 osobowa -T-35A)

(12 osobowa -T-39)
Radiostacja:
brak danych
Zapas paliwa:
(910 l -T-35A)

(1500 l -t-39)
Opancerzenie
Typ:
stalowe płyty nitowane/spawane -wszystkie
Przednia płyta:
(30 mm -T-35, T-35A)

(70 mm -T-39)
Boczne płyty:
brak danych
Tyłna płyta:
brak danych
Górna płyta:
brak danych
Dołna płyta:
brak danych
Wieża/nadbudowa:
brak danych
Osiągi
Prędkość max:
(28 km/h -T-35)

(30 km/h -T-35A)

(33 km/h -T-39)
Zasięg max:
(120 km -T-35)

(150 km -T-35A)

(190 km -T-39)
Pokonywanie rowów:
(4,8 m -T-35)

(5 m -T-35A)
Pokonywanie ścian:
1,2 m -T-35, T-35A
Kąt podjazdu:
30o -T-35, T-35A
Uzbrojenie
Podstawowe:
(działo 76mm PS-19, 2 działka 37 mm -T-35)

(działo 76mm KT, 2 działa 45mm 20k -T-35A)

(haubica 152mm, 3 działa 45mm 20k -T-39)
Dodatkowe:
(4 CKMy 7,62 mm DT -T-35)

(6 CKMów 7,62 mm DT -T-35A)

(5 CKMów 7,62 mm DT -T-39)
Wyamiary/masa
Dlugość:
(7,10 m -T-35)

(9,72 m -T-35A)

(12,50 m -T-39)
Szerokość:
(2,99 m -T-35)

(3,20 m -T-35A)

(3,60 m -T-35)
Wysokość:
(2,69 m -T-35)

(3,43 m -T-35A)

(4,30 m -T-39)
Masa:
(37,50 t -T-35)

(50,10 t -T-35A)

(90 t -T-39)
***